Гарадскі квэст MeTravel
Квэст па Пафасе: Кціма — верхні горад для сваіх
Пафас: бясплатны пешы маршрут «Квэст па Пафасе: Кціма — верхні горад для сваіх» па славутасцях. Праходзьце самі ў любы дзень, без запісу. 10 кропак.

Большасць прыезджых бачыць Пафас знізу: гавань, крэпасць, мазаікі, набярэжная з кавярнямі. А тыя, хто тут жыве, па справах, на рынак і на каву падымаюцца ўверх — на вапняковае плато амаль за тры кіламетры ад гавані. Гэта Кціма, стары верхні горад. Па-грэчаску «кціма» значыць «уладанне, маёнтак», а туркі-кіпрыёты называлі верхні Пафас Касаба — «мястэчка».
Калі гавань Ката-Пафаса заняпала, жыццё акругі пераехала сюды: пры асманах і брытанцах тут сядзелі ўлады, стукалі майстэрні, шумеў базар. Дзве супольнасці жылі ў Кціме побач — грэкі-кіпрыёты ў цэнтры, туркі-кіпрыёты ў квартале Мутталос на паўночным краі плато. У 2017 годзе Пафас разам з дацкім Орхусам быў культурнай сталіцай Еўропы, і пад гэты год стары горад перабралі па камені: плошчы, кінатэатр, электрастанцыю, пастаялы двор.
Гэты маршрут — не для паштовак, а для сваіх. Ён пра тое, дзе купляюць зеляніну і сыр, дзе рамеснікі працуюць на вачах у мінакоў, дзе вечарамі ідзе кіно і адкуль глядзяць захад сонца над ніжнім горадам. Пачынаем у Мутталосе, ля былой царквы Агія-Сафія, і ідзём па старым горадзе на поўдзень, да самага краю плато.
Што рабіць: 1) Чытай гісторыю і заданне на кожнай кропцы. 2) Знайдзі месца на мапе і падыдзі да яго. 3) Азірніся і адкажы на пытанне.
Маршрут пешы і кароткі — каля паўтара кіламетра па прамой, вуліцамі крыху больш; няспешна, з абедам, выйдзе гадзіны дзве. Таверна па дарозе зачыненая па нядзелях, а рынак найбольш жывы з раніцы, таму лепшы дзень для прагулкі — будні.
- Горад: Пафас
- Маршрут: 10 кропак
- Час: прыкладна 2 ч
- Старт: Пафас, Кціма — верхні стары горад
- Фармат: самастойна, у любы дзень, без запісу
Што на маршруце
Кропкі маршруту па парадку — што гэта за мясціны і чым яны цікавыя. Заданні і адказы застаюцца ў самім квэсце.
Агія-Сафія — храм дзвюх вераў — Квартал Мутталос, былая царква Агія-Сафія (Τζαμί Αγίας Σοφίας)
Мутталос — паўночны край Кцімы, стары турэцкі квартал Пафаса з вузкімі завулкамі і нізкімі дамамі. Яго сэрца — каменны храм, які мясцовыя дагэтуль клічуць Агія-Сафія, хоць некалькі стагоддзяў ён служыў галоўнай мячэццю квартала, Джамі Кебір.
Муніцыпальны рынак — кухня Кцімы — Стары горад, муніцыпальны рынак (Municipal market)
Гэта не сувенірны кірмаш, а месца, дзе пафасцы купляюць тое, што ўвечары апынецца ў іх на стале. Дзесяцігоддзямі рынак стаяў пад дахам, які англічане параўноўвалі з крытымі рынкамі правінцыйнай Англіі.
Хан Ібрагіма — пастаялы двор майстроў — Хан Ібрагіма (Ibrahim's Khan), вуліца Канстанціну Канарі
Праз пару завулкаў на ўсход ад рынку, на вуліцы Канстанціну Канарі, хаваецца двор, паўз які лёгка прайсці. Гэта хан Ібрагіма — стары пастаялы двор для сялян і паганяльшчыкаў, якія прыязджалі ў Кціму на базар.
Laona — хатні абед па-пафаску (па жаданні) — Вуліца Воці, сямейная таверна (Laona Restaurant)
Калі пара абедаць, лепшага месца па дарозе не знайсці: за семдзесят метраў ад хана, на ціхай вуліцы Воці, з 1986 года працуе сямейная таверна Laona. Яе трымаюць Крыс, Кулла і Андрэас, і гатуюць тут так, як гатуюць кіпрскія сем'і на святы, — павольна, гадзінамі.
Гадзіны працы: пн, ср, чц, сб 11:00–15:00; аў, пт 11:00–15:00 і 18:00–21:00; нд выходны
Старая лазня пад нагамі ў вуліцы — Пляцоўка на вуліцы Нікадзіму Мілона над старой лазняй (Ottoman Hamam)
Ад Laona выйдзі да заходняга краю плато, на вуліцу Нікадзіму Мілона: з яе драўлянай пляцоўкі старая лазня відаць зверху, як макет. Каменны будынак ляжыць ніжэй за ўзровень вуліцы, і над ім уздымаюцца нізкія купалы.
«Атыкон» і Старая электрастанцыя — квартал вечароў — Вуліца Евагораса Палікарыдзіса, кінатэатр і цэнтр «Палія Ілектрыкі» (Attikon)
Тут стаяць побач кінатэатр «Атыкон» і «Палія Ілектрыкі», старая гарадская электрастанцыя. У 1941–1942 гадах, у разгар вайны, прадпрымальнік Нікалаас Таліотыс уладкаваў кіназалу ва ўладанні Мустафы Ахмета Рашіт-бея — таго самага турка-кіпрыёта, якому належаў хан Ібрагіма.
Плошча 28 Кастрычніка — гасцёўня горада — Плошча 28 Кастрычніка ля мэрыі (28th of October Column)
Вуліца выведзе цябе на поўдзень, на самую ўрачыстую плошчу Пафаса. З аднаго боку — неакласічная мэрыя, з другога — муніцыпальная бібліятэка: абодва будынкі спраектаваў кіпрскі архітэктар Андрэас Хрыстадулідзіс.
Этнаграфічны музей Эліядзіса (па жаданні) — Вуліца Эксо-Врісіс, музей у доме 1894 года (Ethnographical Museum of Pafos)
Два кварталы на паўднёвы захад ад плошчы — і на вуліцы Эксо-Врісіс стаіць каменны двухпавярховы дом 1894 года з садам. З 1958 года ў ім прыватны музей: яго заснаваў Георгіяс Эліядзіс, пафаскі краязнавец і збіральнік, які больш за паўстагоддзя звозіў сюды рэчы з вёсак акругі.
Гадзіны працы: зімой пн–сб 10:00–17:00, улетку пн–сб 10:00–18:00; нд 10:00–14:00 (паводле Visit Cyprus, перад візітам лепш патэлефанаваць: +357 26 932 010) · Білет: 3 €
Мітраполія ля сабора Агіяс-Феадорас — Сабор Агіяс-Феадорас і будынак мітраполіі (Καθεδρικός Ναός Αγίου Θεοδώρου)
Побач з саборам стаіць будынак мітраполіі з аркадамі і балконамі. Яго пабудаваў у 1910 годзе мітрапаліт Пафскі Іакаў, злучыўшы візантыйскія матывы з неакласікай, якая была тады ў модзе ва ўсім грэчаскім свеце.
Край плато — захад сонца над ніжнім горадам — Аглядальная пляцоўка на краі плато ля кавярні (Muse)
Апошняя сотня метраў на захад — і вуліца абрываецца краем плато. Адсюль відаць, як уладкаваны Пафас: угары Кціма, унізе Ката-Пафас з гаванню, крэпасцю і археалагічным паркам, далей толькі мора.
Куды далей
Гэты маршрут — частка гарадскіх квэстаў MeTravel. Ніжэй — астатнія квэсты гэтага горада і гарады з квэстамі побач.