Гарадскі квэст Metravel
Горад Гомель: бясплатны пешы маршрут «Квэст па Гомелі: цень апошняй княгіні» па славутасцях. 9 кропак. Прыкладна 1 ч 40 мін. Заданні і легенды - прама са
Гомель ахвотна расказвае пра палац над Сожам, пра графаў Румянцавых і фельдмаршала Паскевіча. Пра апошнюю гаспадыню гэтага палаца горад доўга маўчаў. Княгіня Ірына Іванаўна Паскевіч, народжаная Варанцова-Дашкава, пражыла тут больш за сорак гадоў: на яе грошы будавалі гімназію, вочную лякарню, прытулак для дзяўчынак, начлежны дом і гарадскі вадаправод. Пасля рэвалюцыі яна сама прыйшла ў рэўкам і здала новай уладзе ўсю маёмасць паводле вопісу. Апошнія гады былая ўладальніца Гомеля пражыла ў беднасці, па чужых кутах, амаль забытая, а ўвесну 1925 года яе пахавалі каля сцяны сабора. Дзе менавіта — сёння не ведае ніхто.
З таго часу ў горада ёсць сваё паданне. Газета «СБ» аднойчы напісала, што ў вежы палаца вісіць люстэрка венецыянскага шкла і ў ім нібыта можна ўбачыць Ірыну Паскевіч. Журналіст сумленна прасядзеў каля люстэрка гадзіну і не ўбачыў нічога, акрамя адлюстраванняў палацавых залаў, а выйшла нататка 1 красавіка 2016 года — так што верыць ёй ці не, вырашай сам. Але навошта лавіць княгіню ў шкле, калі ўвесь стары цэнтр — яе адлюстраванне?
Сёння ты пойдзеш па яе слядах, не заходзячы ў палац: ад ракі і саборнай сцяны па вуліцы Білецкага і Савецкай — да вуліцы, названай яе імем, і да школы, якую яна пабудавала. Па дарозе адкрыюцца і іншыя цёмныя старонкі Гомеля: старажытныя пярэваратні Пасожжа, вялікі пажар, мяцеж 1919 года, два знатныя роды, якія тут згаслі. Маршрут каля двух кіламетраў, без вяртанняў; усе кропкі стаяць на асветленых вуліцах, так што найлепш ісці ў прыцемках.
Пачынаем каля пешаходнага моста праз Сож, на набярэжнай пад высокім берагам.
Кропкі маршруту па парадку — што гэта за мясціны і чым яны цікавыя. Заданні і адказы застаюцца ў самім квэсце.
Пешаходны мост праз Сож — доўгая светлая стужка амаль у тры сотні метраў, перакінутая ад гарадской набярэжнай да лесапарку на другім беразе. З яго сярэдзіны ўвечары відаць увесь высокі бераг: купал сабора, вежа палаца, дахі старога цэнтра над абрывам.
Над набярэжнай стаіць Петрапаўлаўскі сабор, а каля яго сцяны — каменны бюст пажылой жанчыны ў строгай сукенцы з высокім каўняром і мемарыяльная дошка побач. Гэта Ірына Паскевіч: бюст і дошку адкрылі ў ліпені 2003 года ўдзячныя гараджане, аўтар бюста — скульптар В. Доўгаў.
На высокім краі вуліцы Білецкага, бліжэй да Сожа, стаіць двухпавярховы будынак былога духоўнага вучылішча — спакойны класіцыстычны фасад, а над уваходам фігурны атык з круглым акенцам. Гэта адзін з найстарэйшых мураваных дамоў цэнтра, ён унесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Беларусі.
На рагу вуліц Пушкіна і Білецкага, у маленькім скверы каля Паляўнічага доміка, стаіць бронзавы бюст Аляксандра Пушкіна на высокім светлым пастаменце. Паэт у Гомелі ніколі не бываў, але з гаспадарамі тутэйшага палаца лёс яго звёў.
Кавярня «Чат» працуе ў доме купца Грошыкава — двухпавярховым будынку пачатку XX стагоддзя на вуліцы Білецкага. Унутры цесна і ўтульна, галоўны гонар месца — невялікі другі паверх, а каву падаюць у шкляначках з налепкамі і фігуркамі на вечках.
Гадзіны працы: пн–пт 9:00–22:00, сб–нд 10:00–22:00 (паводле даных карт, лепш удакладніць)
Праз вуліцу стаіць доўгі двухпавярховы будынак у стылі класіцызму з трохвугольнымі сандрыкамі над вокнамі другога паверха. Паводле краязнаўчых даных, гэта былы «рускі» тракцір, пабудаваны ў 1822 годзе, — адзін з найстарэйшых будынкаў Гомеля, і фасад яго першага паверха амаль не змяніўся з часу пабудовы.
Дом № 4 на Савецкай — былы даходны дом купца Лаўянава мяжы XIX і XX стагоддзяў. Тры паверхі чырвонай цэглы з белымі ліштвамі, каваныя балконы і высокі фігурны франтон над цэнтральнай воссю робяць яго адным з самых прыбраных дамоў галоўнай вуліцы.
Ірынінская вуліца названая ў гонар княгіні, а раней яна звалася Першамайскай. Каля будынка ЗАГСа на невысокіх прыступках стаіць бронзавая жанчына ў доўгай сукенцы — двухметровая фігура працы скульптара Д. Папова, адкрытая ў Дзень горада ў верасні 2003 года.
На рагу Кірава і Камсамольскай стаіць вялікі П-падобны будынак з чырвонай цэглы з белай ляпнінай, порцікам каля ўвахода і арачнымі вокнамі другога паверха. Гэта былая Аляксандраўская мужчынская гімназія, адна з самых прыбраных пабудоў старога Гомеля.
Гэты маршрут — частка гарадскіх квэстаў Metravel. Ніжэй — астатнія квэсты гэтага горада і гарады з квэстамі побач.