Miejski quest Metravel
Miasto Lepel: bezpłatna trasa piesza „Quest po Lepelu: cmok Jeziora Lepelskiego” wzdłuż zabytków. 8 punktów. Około 2 godz. Zadania i legendy - prosto ze
W większości miast legendy opowiadają o zamkach i skarbach. W Lepelu legenda mieszka wprost w jeziorze.
Jezioro Lepelskie to wielka woda: ponad dziesięć kilometrów kwadratowych powierzchni i głębokość do 33,7 metra. Od dawna opowiada się tu, że w tych głębinach żyje cmok — wodny smok. Nie potwór ze strasznych bajek, lecz raczej swojskie stworzenie: według legendy zapisanej przez lepelskiego krajoznawcę Władimira Szuszkiewicza z opowieści babci cmok w dniu wesela przypływał z Jeziora Lepelskiego do wsi Wołowa Góra po poczęstunek. Dokładnie o północy młodzi odchodzili z wesela nad wodę, wrzucali przekąskę, wylewali kieliszek — i prosili gospodarza jeziora o błogosławieństwo na szczęśliwe życie małżeńskie. Tak lepelski cmok został opiekunem zakochanych. Władimir Karatkiewicz w powieści „Chrystus wylądował w Grodnie” opisał lepelskie cmoki poważnie, jak zoolog: tułów podobny do foki, tylko znacznie większy, pofałdowany, bez sierści, z szerokimi płetwami — jest tam też smutna scena, w której jednej nocy w Jeziorze Lepelskim zginęło około czterdziestu tych stworzeń.
Samo miasto także ma historię: po raz pierwszy Lepel wspomniano w 1439 roku, a w 1586 roku ziemie kupił Lew Sapieha, przyszły kanclerz Wielkiego Księstwa Litewskiego — za jego czasów miasto przeniosło się na obecne miejsce, gdzie stoi do dziś. Na początku XIX wieku przez Lepel przeprowadzono Berezyński System Wodny — drogę kanałową długą na ponad sto pięćdziesiąt kilometrów, łączącą Dniepr z Dźwiną Zachodnią. Ciche miasteczko stało się węzłem wielkiej drogi wodnej: właśnie w Lepelu mieściła się administracja całego systemu, a statki płynęły wprost przez miejskie jezioro.
Dziś przejdziesz drogę do gospodarza jeziora: od muzeum w dawnym magazynie przez centralny plac ku cichej „Piatynce”, kościołowi z dwiema wieżami, pomnikowi samego Sapiehy — i dalej do parku nad brzegiem, gdzie czekają rusałka i cmok. Trasa piesza, mniej niż dwa kilometry, finał przy samej wodzie. Dla najwytrwalszych jest też opcjonalny wyjazdowy bonus: Smoczy Kamień trzydzieści kilometrów od miasta — tam potrzebny będzie samochód.
Zaczynamy przy muzeum krajoznawczym przy ulicy Sowieckiej 38.
Punkty trasy po kolei — co to za miejsca i dlaczego są ciekawe. Zadania i odpowiedzi zostają w samym queście.
Przed tobą dwukondygnacyjny ceglany budynek z końca przedostatniego stulecia — dawny magazyn oczyszczania wina z 1897 roku. Grube ściany, które ponad sto lat temu strzegły zupełnie innych zapasów, odrestaurowano i od listopada 2022 roku mieszka tu Rejonowe Muzeum Krajoznawcze w Lepelu.
Godziny otwarcia: Wtorek–niedziela 10:00–18:00. Poniedziałek nieczynne. · Bilet: Bilet wstępu: normalny 11 BYN, ulgowy 7 BYN. Osobne sale 1–3 BYN.
Od muzeum przejdź kilkaset metrów Sowiecką na północ — ulica wyprowadzi cię na plac Wolności, główny plac Lepelu. Właśnie tutaj, na wzniesienie przy jeziorze, miasto przeprowadziło się za Lwa Sapiehy pod koniec XVI wieku — stara osada została z boku, a nowa wyrosła wokół targu i świątyń.
Z placu skręć na zachód w ulicę Wołodarskiego — po około sześciuset metrach wśród prywatnych domów pokaże się mała cerkiew: niski przedsionek, dzwonnica nad wejściem, a nad częścią ołtarzową ośmioboczny bęben z cebulastą kopułką. Mieszkańcy Lepelu od dawna nazywają świątynię Piątnicy „Piatynką”.
Od cerkwi wracaj w stronę centrum i wyjdź na ulicę Leninską — ponad kwartałami widać już dwie wieże kościoła świętego Kazimierza. Parafię katolicką w Lepelu założył w 1602 roku sam Lew Sapieha, a już w 1604 roku poświęcono tu świątynię świętego Kazimierza — jeden z pierwszych trzech kościołów na ziemi połockiej.
Daleko iść nie trzeba: dosłownie kilkadziesiąt metrów od kościoła, zwrócony ku miastu, które kiedyś wymyślił na nowo, stoi brązowy Lew Sapieha. Kanclerz Wielkiego Księstwa Litewskiego kupił ziemie lepelskie w 1586 roku i przeniósł miasto na obecne miejsce — wszystko, co dziś mijasz, jest więc w pewnym sensie jego projektem.
Od pomnika Sapiehy idź na północ ku wodzie — po kilku minutach wejdziesz do parku miejskiego nad Jeziorem Lepelskim. Tutaj, przy samej wodzie, wita cię pierwsza z jego baśniowych mieszkanek.
Trzydzieści kroków wzdłuż brzegu — i oto on. Na kamieniu przy samej wodzie zwinął się brązowy cmok i dobrodusznie ogląda spacerowiczów.
Ten punkt jest opcjonalnym bonusem i uczciwie uprzedzamy: pieszo tu nie dojdziesz. Smoczy Kamień leży w lesie koło wsi Gogolewka, na granicy rejonów czaśnickiego i lepelskiego — około trzydziestu kilometrów od Lepelu.
Ta trasa jest częścią miejskich questów Metravel. Poniżej — pozostałe questy w tym mieście i miasta z questami w pobliżu.