Перайсці да асноўнага змесціва
Перайсці да навігацыі

Гарадскі квэст MeTravel

Квэст па Віцебску: нячысцікі з цёмнай хронікі

Віцебск: бясплатны пешы маршрут «Квэст па Віцебску: нячысцікі з цёмнай хронікі» па славутасцях. Праходзьце самі ў любы дзень, без запісу. 10 кропак.

Квэст па Віцебску: нячысцікі з цёмнай хронікі

Сто з лішнім гадоў таму па Віцебску хадзіў барадаты настаўнік з тоўстымі сшыткамі. Звалі яго Мікалай Якаўлевіч Мікіфароўскі. Ён нарадзіўся ў 1845 годзе ў вёсцы Вымна пад Віцебскам, у сям’і паномара, пачынаў настаўнікам народнага вучылішча ў вёсцы Ловжа, а потым шмат гадоў выкладаў у навучальных установах Віцебска. У вольны час ён запісваў усё, што распавядалі сяляне Віцебшчыны: прыкметы, загадкі, прыпеўкі і асабліва гісторыі пра нячыстую сілу. У 1907 годзе ў Вільні выйшаў яго збор — «Нячысцікі. Збор простанародных у Віцебскай Беларусі паданняў пра нячыстую сілу»: дваццаць пяць раздзелаў пра шэшак і шатанаў, дамавікоў і лясуноў, вадзянікоў і русалак, ведзьмаў і ваўкалакаў.

Сёння ты гартаеш гэтую цёмную хроніку на вуліцах старога Віцебска. На кожнай абавязковай кропцы цябе чакае нячысцік са збору і дэталь, якую можна ўбачыць толькі ўласнымі вачамі. Усё, што распавядаецца пра нячысцікаў, — народныя павер’і ў запісе Мікіфароўскага, а не гісторыя горада; легенда тут названая легендай.

У хронікі ёсць сакрэт. На шасці кропках яна выдае па літары — яе называе заданне наступнай кропкі. Якое слова з іх складзецца і што яно значыць, хроніка адкрые толькі ў самым канцы шляху, ля дома, дзе яе аўтар выкладаў у апошнія гады жыцця. Збірай літары і не зазірай наперад.

Маршрут пешы, каля двух з паловай кіламетраў, кальцом, зойме каля дзвюх гадзін; скончыцца ён у кроку ад старту. Вяртацца па ўласных слядах амаль не прыйдзецца: толькі да адной фігуркі на мосце трэба будзе схадзіць і вярнуцца. Усе абавязковыя кропкі знаходзяцца знадворку і бясплатныя, іх можна прайсці і ўвечары. Пасярод шляху ёсць кафэ, калі захочацца сагрэцца.

Пачынаем ля коннага помніка на Рынкавай плошчы, насупраць белай Уваскрасенскай царквы.

  • Горад: Віцебск
  • Маршрут: 10 кропак
  • Час: прыкладна 2 ч
  • Старт: Віцебск, Рынкавая плошча, ля коннага помніка
  • Фармат: самастойна, у любы дзень, без запісу

Што на маршруце

Кропкі маршруту па парадку — што гэта за мясціны і чым яны цікавыя. Заданні і адказы застаюцца ў самім квэсце.

  • Князь, які прыйшоў праз шлюб — Рынкавая плошча, конны помнік насупраць Уваскрасенскай царквы

    Перад табой конная бронза — вялікі князь Альгерд у даспехах, з непакрытай галавой, на кані, які ідзе крокам. Помнік адкрылі ў чэрвені 2014 года на свяце 1040-годдзя Віцебска; першую версію скульптуры не зацвердзілі, і новую за сем месяцаў зрабіў мінскі скульптар Сяргей Бандарэнка.

  • Пісьменнік, які пабыў тут некалькі гадзін — Замкавая вуліца ля плошчы Свабоды — ажурная скульптура Івана Буніна

    Ад плошчы перайдзі Віцьбу па мосце на вуліцы Леніна і выйдзі на Замкавую: ля тратуара крочыць скразная кутая фігура, праз якую відаць дамы і мінакі. Гэта Іван Бунін працы віцебскага мастака Аляксандра Слепава, скульптуру паставілі ў 2024 годзе.

  • Два хлопчыкі з аднаго вучылішча — Вул. Леніна, 24 — мемарыяльная дошка на цагляным фасадзе

    Ад Буніна пройдзі па вуліцы Леніна ў бок ад ракі, да дома № 24 — старога чырвонацагляннага будынка з вялікімі вокнамі. На яго фасадзе вісіць цёмная дошка з двума юнымі тварамі ў профіль.

  • Прывал у кавярні Le Bon (паводле жадання) — Кавярня Le Bon, вул. Леніна, 26А — гандлёвы цэнтр «Марко-сити» ў глыбіні кварталу

    Ад дошкі пройдзі ў глыбіню кварталу да гандлёвага цэнтра «Марко-сити» (вул. Леніна, 26А): тут працуе кавярня Le Bon — кава, гарбата, дэсерты і гарачая ежа.

    Гадзіны працы: штодня 10:00–21:00 (паводле Яндэкс Карт, лепш удакладніць)

  • Хлопчык-васілёк перад далёкай дарогай — Замкавая вул., 5 — бронзавая фігурка ля ўваходу ў гасцініцу «Витебск»

    З кварталу выйдзі да гасцініцы «Витебск». Ля ўваходу на вялікім бронзавым чамадане сядзіць маленькі кучаравы хлопчык з васількамі ў валасах.

  • Фатограф, які просіць замерці — Плошча Тысячагоддзя Віцебска — бронзавая фігурка на гранітным бардзюры клумбы, з боку гасцініцы «Витебск», недалёка ад помніка Аляксандру Неўскаму

    Абыйдзі гасцініцу і выйдзі на прасторную плошчу Тысячагоддзя Віцебска, што спускаецца да Дзвіны. На гранітным бардзюры клумбы стаіць яшчэ адзін чалавечак-васілёк — Валошка-фатограф са старадаўняй камерай на штатыве; вольную руку ён выцягнуў, нібы спыняе мінакоў.

  • Марак на парэнчах Кіраўскага моста — Кіраўскі мост праз Заходнюю Дзвіну — бронзавая фігурка на парэнчах, бок да Успенскай горкі, каля ста метраў ад пачатку моста

    Ад фатографа выйдзі да Кіраўскага моста і ідзі па тратуары ўздоўж парэнчаў, якія глядзяць на Успенскую горку. Метрах у ста ад пачатку моста на парэнчах стаіць яшчэ адзін бронзавы чалавечак-васілёк — Валошка-марак з падзорнай трубой ля вока.

  • Рыбка ў кароне ля вусця Віцьбы — Набярэжная ля ўпадзення Віцьбы ў Дзвіну, каля Пушкінскага моста — бронзавая рыбка на хвалі

    Вярніся з моста на набярэжную і пройдзі да таго месца, дзе Віцьба ўпадае ў Дзвіну. На брукаванай пляцоўцы над вадой стаіць бронзавая рыбка ў маленькай кароне: яна выгнулася на грэбені закручанай хвалі, а ля яе хваста хваля разбіваецца аб вялікую рабрыстую ракавіну.

  • Лысая гара над Дзвіной — Успенская горка, аглядная пляцоўка над схілам ля Успенскага сабора

    Старая назва гэтага ўзгорка — Лысая гара; Успенскай яго сталі зваць па царкве Успення, а ў дакументах XVII стагоддзя ён яшчэ і Прачысценская гара. На думку археолагаў, да XII стагоддзя тут было язычніцкае свяцілішча.

  • Дом, дзе вучыў храніст — Вул. Талстога, 4 — мемарыяльная дошка на фасадзе, леваруч ад уваходу ў кафэ

    На доме № 4 вісіць бронзава-шэрая дошка з партрэтам барадатага чалавека ў гальштуку-матылёчку. Гэта і ёсць храніст: паводле надпісу на дошцы, з 1906 па 1910 год Мікалай Мікіфароўскі выкладаў тут у прыватнай гімназіі — у апошнія гады жыцця, і якраз тады, у 1907 годзе, у Вільні выйшлі яго «Нячысцікі».

Куды далей

Гэты маршрут — частка гарадскіх квэстаў MeTravel. Ніжэй — астатнія квэсты гэтага горада і гарады з квэстамі побач.

Квэсты ў суседніх гарадах

Падарожжы: Віцебск

Артыкулы падарожнікаў пра гэты горад дапамогуць дапоўніць прагулку.