Гарадскі квэст MeTravel
Квэст па Кёсегу: адзінаццатая гадзіна капітана Юрышыча
Кёсег: бясплатны пешы маршрут «Квэст па Кёсегу: адзінаццатая гадзіна капітана Юрышыча» па славутасцях. Праходзьце самі ў любы дзень, без запісу. 12 кропак.

Кёсег венгры ласкава завуць «шкатулкай»: малюсенькі горад каля падножжа Кёсегскіх гор, за некалькі кіламетраў ад аўстрыйскай мяжы, дзе сярэднявечная сцяна месцамі яшчэ стаіць, а вуліцы ляжаць амаль гэтак жа, як пяцьсот гадоў таму. Усё галоўнае тут змяшчаецца ў адно кола Старога горада — і амаль кожнае месца ў гэтым коле звязанае з адным летам.
У жніўні 1532 года пад сцены Кёсега падышла армія султана Сулеймана Цудоўнага — яна ішла на Вену, і маленькая крэпасць была для яе проста каменем на дарозе. Камень аказаўся моцным. Капітан Міклаш Юрышыч з некалькімі сотнямі салдат і гараджанамі амаль месяц трымаў горад супраць войска, якое пераўзыходзіла яго ў дзясяткі разоў, адбіў дзевятнаццаць штурмаў і перахітрыў праціўніка нават у самым фінале. Армія пайшла, Вену ў той год так і не аблажылі, а Кёсег з таго часу штодня звоніць у званы не толькі апоўдні, але і ў адзінаццаць раніцы — у тую гадзіну, калі, паводле падання, апошнія атрады султана пакінулі горад.
У гэтага горада ёсць і другі летапіс, мірны. З 1740 года кожную вясну, 24 красавіка, сюды прыносяць маладыя парасткі з навакольных вінаграднікаў і замалёўваюць іх у асаблівую кнігу — традыцыя не перарывалася амаль тры стагоддзі. Па дарозе ты знойдзеш, дзе гэтая кніга захоўваецца, прачытаеш, што напісана на старых сценах, і ўбачыш, як горад прымірыўся са сваёй самай страшнай гісторыяй.
Што рабіць: 1) Чытай гісторыю і заданне на кожнай кропцы. 2) Знайдзі месца на карце і падыдзі да яго. 3) Агледзься навокал і адкажы на пытанне.
Маршрут пешы і кароткі: менш за кіламетр па прамых адрэзках, каля паўтара кіламетра крокамі, дванаццаць кропак у межах Старога горада, адна з іх — прывал «па жаданні». Найлепш стартаваць паміж дзевяццю і дзесяццю раніцы: тады да адзінаццаці ты апынешся на плошчы Юрышыча і пачуеш звон на ўласныя вушы. Музеі Кёсега звычайна закрытыя па панядзелках. Пачынаем на ўсходнім краі плошчы Фё тэр — каля фантана з двума бронзавымі львамі.
- Горад: Кёсег
- Маршрут: 12 кропак
- Час: прыкладна 2 ч
- Старт: Кёсег (Kőszeg), Стары горад
- Фармат: самастойна, у любы дзень, без запісу
Што на маршруце
Кропкі маршруту па парадку — што гэта за мясціны і чым яны цікавыя. Заданні і адказы застаюцца ў самім квэсце.
Два пакрыўджаныя львы на Фё тэр — Фантан з ільвамі (Oroszlános kút), усходні край Fő tér
На ўсходнім краі плошчы Фё тэр, на невысокай каменнай чашы, ляжаць два бронзавыя львы — спінамі адзін да аднаго, з надзьмутымі пысамі, як суседзі пасля сваркі. Фантан паставіў скульптар Іштван Матэ ў 1996 годзе ў знак сяброўства Кёсега з нямецкім горадам-пабрацімам Файхінгенам-на-Энцы.
Неагатычны касцёл у канцы плошчы — Парафіяльны касцёл, заходні край Fő tér
У заходнім канцы Фё тэр уздымаецца неагатычны касцёл з каменнымі карункамі фасада — яго цэнтральная вежа вышынёй 57 метраў бачная амаль з любой кропкі горада. Святыню пабудавалі ў 1892–1894 гадах паводле праекта венскага архітэктара Людвіга Шонэ, і з таго часу гэта галоўны парафіяльны касцёл Кёсега.
Вежа герояў — брама ў Стары горад — Вежа герояў (Hősök tornya), праход з Fő tér на Jurisics tér
На поўнач ад касцёла плошча ўпіраецца ў высокую вежу з шатровым чарапічным дахам і скразной аркай унізе — гэта Вежа герояў, парадны ўваход у Стары горад. Яе пабудавалі ў 1932 годзе, да 400-годдзя аблогі, на месцы сярэднявечнай Ніжняй брамы, якую горад разабраў у 1880-м: старая брама струхлела, а праезд пад ёй быў занадта вузкі.
Гадзіны працы: Дом генерала і аглядная галерэя вежы: аўт–нд 9:00–17:00, пн выхадны · Білет: адзіны дзённы білет у тры музеі горада (крэпасць, Дом генерала, аптэка-музей): 4100 HUF дарослы, 2400 HUF да 18 гадоў і старэйшым за 60, сямейны 10 000 HUF, да 3 гадоў бясплатна
Аптэка з надпісам над вокнамі — Аптэка-музей, Jurisics tér 11 (усходні бок плошчы)
На ўсходнім баку плошчы Юрышыча стаіць белы двухпавярховы дом з цёмнымі аканіцамі і доўгім надпісам паміж паверхамі. Аптэка працавала ў гэтым доме з 1665 па 1983 год — гэта была першая аптэка горада, — а цяпер тут музей гісторыі аптэчнай справы Заходняй Венгрыі.
Гадзіны працы: аўт–нд 9:00–17:00, пн выхадны · Білет: адзіны дзённы білет у тры музеі горада (крэпасць, Дом генерала, аптэка-музей): 4100 HUF дарослы, 2400 HUF да 18 гадоў і старэйшым за 60, да 3 гадоў бясплатна
Прывал на плошчы (па жаданні) — Рэстаран «Башаркань-канья» (Boszorkánykonyha), Jurisics tér 13
Праз дом ад аптэкі, на паўночным вугле плошчы, працуе рэстаран «Башаркань-канья» — «Ведзьміна кухня». Гэта хатняя венгерская кухня са столікамі на вуліцы і відам на плошчу; у Google Maps у рэстарана 4,5 пры больш як тысячы водгукаў.
Гадзіны працы: штодня прыблізна 11:00–21:00 (паводле даведнікаў, гадзіны лепш удакладніць на сайце)
Ратуша з пяццю медальёнамі — Ратуша (Városháza), Jurisics tér 8 (заходні бок плошчы)
Насупраць, на заходнім баку плошчы, стаіць двухпавярховы будынак у шырокую палоску, а паміж вокнамі другога паверха — пяць авальных медальёнаў з гербамі і святымі. Гэта ратуша Кёсега, і яна адзіная ў сваім родзе ў Венгрыі: ніводзін іншы будынак краіны не служыць ратушай бесперапынна з XIV–XV стагоддзяў — тут засядалі і судзілі гарадскія ўлады задоўга да аблогі.
Стужка часу ў завулку — Завулак каля ратушы (Kőszegi időszalag), паміж Jurisics tér і Chernel utca
Злева ад ратушы, калі стаяць да яе тварам, адыходзіць вузкі завулак паміж белымі сценамі, і ўздоўж адной з іх цягнецца іржава-карычневая металічная стужка даўжынёй каля шаснаццаці метраў. Гэта «Кёсегская стужка часу» — ажурныя пласціны з датамі, подпісамі і сілуэтамі, якія ў сонечны дзень адкідаюць на сцяну карункавы цень.
Бастыён, які выстаяў супраць падкопаў — Круглы бастыён каля паўднёвай сцяны крэпасці, былы роў (Vizesárok)
Каля паўднёвай сцяны крэпасці, там, дзе некалі быў роў з вадой, а цяпер газон і лаўкі, стаіць прысадзістая круглая вежа з бутавага каменю з драўляным навесам-дахам. Гэта вуглавы бастыён — адзін з нямногіх участкаў, дзе відаць, якой крэпасць была ў XVI стагоддзі.
Капітан у двары крэпасці — Помнік Міклашу Юрышычу, знешні двор крэпасці (Jurisics-vár), Rajnis utca 9
У знешнім двары крэпасці, каля моста да ўнутранага замка, на светлым каменным пастаменце стаіць бронзавы капітан у кірасе, з вусамі і шырокім крокам наперад. Гэта Міклаш Юрышыч — харвацкі дваранін Нікола Юрышыч, дыпламат і воін, які ў 1532 годзе камандаваў абаронай Кёсега; помнік працы скульптара Шандара Мікуша паставілі ў 1963 годзе.
Замак, дзе захоўваюць кнігу лазы — Брама ўнутранага замка, мост каля помніка капітану (Jurisics-vár)
За помнікам кароткі каменны мост вядзе да брамы ўнутранага замка; над аркай, на вохрыстай сцяне, вісіць стракаты разны герб пад княжацкай каронай. Гэта герб Эстэрхазі: сям'я валодала крэпасцю даўжэй за ўсіх, 236 гадоў пачынаючы з 1695 года, і пры ёй баявы замак ператварыўся ў гаспадарчую сядзібу з свірнамі і стайнямі.
Гадзіны працы: аўт–нд 10:00–17:00 (улетку крэпасць бывае адкрытая і па панядзелках) · Білет: 2400 HUF дарослы, 1800 HUF да 18 гадоў і старэйшым за 60, сямейны 7500 HUF, да 3 гадоў бясплатна; дзённы білет у тры музеі горада — 4100 HUF
Капітан і яго праціўнік на адной сцяне — Сцяна ніжняга замка з боку вуліцы Rajnis utca, каля брамы крэпасці
На старой каменнай сцяне ніжняга замка, з боку вуліцы Райніша каля самай брамы знешняга двара, побач вісяць дзве цёмныя бронзавыя дошкі з партрэтамі ў круглых рамках. Злева — капітан Юрышыч у даспехах, пад партрэтам яго ўласнаручны подпіс, справа — султан Сулейман, а пад яго партрэтам замест подпісу тугра, каліграфічны вензель, якім султаны завяралі ўказы.
Святы вінаградараў на вугле — Вуглавы дом, Rajnis utca 12 (вугал з Várkör)
Вуліца Райніша ўпіраецца ў скрыжаванне з кальцавой вуліцай Варкёр, і на вуглавым аднапавярховым доме ў белай нішы стаіць каменная статуя: барадаты мужчына ў рымскай туніцы і плашчы, з вянком на галаве, з мячом і пальмавай галінкай пакутніка ў руках.
Куды далей
Гэты маршрут — частка гарадскіх квэстаў MeTravel. Ніжэй — астатнія квэсты гэтага горада і гарады з квэстамі побач.