Гарадскі квэст Metravel
Горад Заслаўе: бясплатны пешы маршрут «Квэст па Заслаўі: Рагнеда, Ізяслаў і горад, пабудаваны для выгнанніцы» па славутасцях. 10 кропак. Прыкладна 2 ч 40 мін
Заслаўе пачынаецца з ночы, пра якую расказвае летапіс. Полацкую княжну Рагнеду, дачку князя Рагвалода, сілай узяў у жонкі кіеўскі князь Уладзімір Святаславіч. Аднойчы ноччу Рагнеда паспрабавала забіць спячага мужа нажом, але Уладзімір прачнуўся і перахапіў яе руку. Ён загадаў ёй надзець вясельны ўбор і чакаць смерці. Тады Рагнеда ўклала меч у руку маленькага сына Ізяслава і навучыла, што сказаць. Хлопчык выйшаў насустрач бацьку і спытаў, няўжо той думае, што тут ён адзін. Уладзімір кінуў свой меч, а баяры параілі яму не губіць жонку, а вярнуць ёй бацькаву зямлю. Так у зямлі Рагвалода з'явіўся горад, названы ў гонар хлопчыка, — Ізяслаўль. Сёння яго завуць Заслаўе.
Мікалай Карамзін адносіў гэту гісторыю і заснаванне горада да 985 года, і ад гэтай даты Заслаўе вядзе свой узрост. Тут дагэтуль відаць сляды кожнага павароту таго лёсу: бронзавая княгіня ў новым мікрараёне, замкавы вал магнатаў Глебавічаў, паравы млын, які молаў збожжа амаль увесь мінулы век, і круглы пагорак, дзе стаяў самы першы Ізяслаўль.
Што рабіць: 1) Чытай гісторыю і заданне на кожнай кропцы. 2) Знаходзь месца па карце. 3) Аглядайся і адказвай на пытанне.
Маршрут ідзе з паўночнага захаду на поўдзень: ад помніка Рагнедзе і Ізяславу праз стары млын і замкавы вал да Рынкавай плошчы, дзіцячага музея міфалогіі і гарадзішча Замэчак. Па прамой паміж кропкамі гэта каля 4 км, з аглядам — дзве з паловай або тры гадзіны. Музеі запаведніка адкрытыя з аўторка па нядзелю, у панядзелак выхадны.
Асобнай кропкі-прывалу ў маршруце няма. Каву і дэсерты падаюць у кафэ «Цветочное кафе» ля прыпынку «Универмаг» на вуліцы Савецкай, у самым пачатку шляху, а паабедаць дранікамі можна ў кафэ «Гастинец» на Савецкай, 30, у пары хвілін ад Рынкавай плошчы. Ваду ўсё роўна лепш узяць з сабой.
З Мінска зручней за ўсё дабрацца электрычкай да станцыі «Беларусь» — гэта каля паўгадзіны ад Мінска-Пасажырскага. Ад станцыі да першай кропкі — каля паўтара кіламетра на захад па вуліцы Савецкай, або аўтобусам да прыпынку «Школа № 2».
Кропкі маршруту па парадку — што гэта за мясціны і чым яны цікавыя. Заданні і адказы застаюцца ў самім квэсце.
Бронзавая кампазіцыя «Рагнеда і Ізяслаў» стаіць з 1993 года на пляцоўцы перад Домам культуры «Світанак» у новым мікрараёне Заслаўя. Княгіня апусцілася на калені, на ёй манашская накідка з каптуром, ногі босыя, а побач са строгім тварам стаіць маленькі Ізяслаў з мячом, гатовы засланіць маці.
Акуратны дом на вуліцы Дачнай — флігель, адзіны будынак, які ўцалеў ад сядзібы Пшаздзецкіх. З 18 мая 2023 года ў ім працуе Музей беларускай маляванкі, філіял музея-запаведніка «Заслаўе».
Гадзіны працы: аў–нд 9:00–17:30, пн выходны (гадзіны часам мяняюцца — удакладняй па тэл. +375 17 517-76-11) · Білет: каля 6 BYN, школьнікам і студэнтам каля 4 BYN (цэны студзеня 2026 года)
Паравы млын пабудаваны ў 1910 годзе і шмат дзесяцігоддзяў молаў збожжа для Заслаўя і наваколных вёсак. У 1989 годзе яго перадалі запаведніку, а ў 1990-м адкрылі для наведвальнікаў разам з суседнімі пабудовамі: домам завознікаў, свіранам і кузняй.
Гадзіны працы: аў–нд 9:00–17:30, пн выходны (гадзіны часам мяняюцца — удакладняй па тэл. +375 17 517-76-11) · Білет: каля 6 BYN, школьнікам і студэнтам каля 4 BYN (цэны студзеня 2026 года); білет — у касе самога комплексу
Белы храм з высокай заходняй вежай стаіць сярод земляных валоў былога Заслаўскага замка. Яго пабудавалі як кальвінісцкі збор па волі ўладальніка Заслаўя Яна Глебавіча, і з самага пачатку храм быў яшчэ і ўмацаваннем: у верхняй частцы сцен ішлі байніцы.
Ля паўднёвага краю вала з зямлі падымаюцца рэшткі цаглянай муроўкі — усё, што захавалася ад галоўнай брамы замка. Брама была двухпавярховая, з каменнымі сценамі таўшчынёй каля двух метраў, і іншага ўваходу ў замак не было.
Пяціметровы бронзавы Ізяслаў на гранітным пастаменце стаў на цэнтральнай плошчы ў верасні 2014 года, калі Заслаўе прымала Дзень беларускага пісьменства. У некалькіх крокаў ад яго стаіць знак «Я люблю Заслаўе», дзе слова «люблю» замяняе чырвонае сэрца з гарадскім гербам.
Нявысокі валун з шыльдай ля Рынкавай плошчы паставілі ў жніўні 1985 года, калі Заслаўе адзначала тысячу гадоў з дня заснавання. Унутры каменя замураванае пасланне будучым жыхарам горада, а надпіс на шыльдзе зроблены па-беларуску.
Каменны касцёл Нараджэння Дзевы Марыі ў стылі позняга барока пабудавалі ў 1774–1779 гадах на месцы драўлянага храма. Ён стаіць на краі Рынкавай плошчы, якая стагоддзямі была цэнтрам мястэчка.
Дзіцячы музей міфалогіі і лесу займае частку будынка Заслаўскага лясніцтва ля рэчкі Чарніца. Экспазіцыя пачынаецца з галерэі вобразаў беларускай міфалогіі, выразаных у тэхніцы выцінанкі майстрыхай Чырвонцавай.
Гадзіны працы: аў–нд 9:00–17:30, пн выходны (гадзіны часам мяняюцца — удакладняй па тэл. +375 17 517-76-11) · Білет: каля 6 BYN, школьнікам і студэнтам каля 4 BYN (цэны студзеня 2026 года); білет купляюць у касе музейна-выставачнага комплексу на Рынкавай, 4
Круглы пагорак, абнесены валам, на паўднёва-заходняй ускраіне Заслаўя — гарадзішча Замэчак, рэшткі ўмацаванага паселішча апошняй чвэрці X стагоддзя. Паводле падання, менавіта гэтую крэпасць князь Уладзімір пабудаваў для Рагнеды і Ізяслава, і тут стаяў самы першы Ізяслаўль.
Гэты маршрут — частка гарадскіх квэстаў Metravel. Ніжэй — астатнія квэсты гэтага горада і гарады з квэстамі побач.