Гарадскі квэст Metravel
Горад Камянец: бясплатны пешы маршрут «Квэст па Камянцы: Белая вежа і волаты» па славутасцях. 10 кропак. Прыкладна 2 ч. Заданні і легенды - прама са смартфона.
Каля 1276 года валынскі князь Уладзімір Васількавіч адправіў на поўнач сваіх зямель «мужа хитра, именем Алексу» — шукаць месца для новага горада. Алекса знайшоў высокі бераг ракі Лясной, горад зрубілі і назвалі Камянцом — «зане бысть земля камена», таму што зямля тут каменная. А над горадам узняўся каменны слуп вышынёй без малога трыццаць метраў — вежа-данжон, адзіная з вежаў валынскага тыпу, што дажыла да нашых дзён цалкам.
Летапіс летапісам, але ў жыхароў Камянца ёсць і свая версія. Вежу, кажуць, будавалі волаты — а каб зручней было дацягвацца да кладкі, працавалі яны, стоячы на каленях, і таму справа ладзілася: вежа расла на вачах. Скончыўшы працу, волаты падняліся на ўвесь рост і пайшлі за раку Лясную сямімільнымі крокамі — і там, дзе адбілася адна з іх велізарных ступняў, вырасла вёска, якую так і назвалі: Ступічава.
І яшчэ адна загадка: вежу даўно завуць Белай вежай. Як гэтае імя суадносіцца з яе сапраўдным выглядам, ты даведаешся бліжэй да канца маршруту, калі станеш ля падножжа.
Сёння ты пройдзеш стары Камянец: ад касцёла, які паспеў пабываць рэстаранам, да царквы на ўзгорку і помніка чалавеку са шчытом, затым праз гандлёвы квартал былога мястэчка — міма старой аптэкі да бібліятэчнай сцяны з партрэтам вучонага. Далей будуць ціхія сцены былой сінагогі, сама вежа, вялікі насценны малюнак непадалёк і рака, за якую пайшлі волаты. Маршрут пешы, каля паўтара кіламетра, па цэнтры горада.
Пачынаем ля касцёла святых Пятра і Паўла — з паўднёвага канца старой галоўнай вуліцы.
Кропкі маршруту па парадку — што гэта за мясціны і чым яны цікавыя. Заданні і адказы застаюцца ў самім квэсце.
Каталіцкая парафія ў Камянцы старажытная: першы касцёл тут узвялі ў 1501 годзе на сродкі вялікага князя літоўскага Аляксандра Ягелончыка. У 1723 годзе храм перабудавалі нанова — а ў ноч на 6 ліпеня 1924 года ў яго ўдарыла маланка, і пажар не пакінуў амаль нічога: з агню паспелі вынесці лічаныя рэчы.
Ад касцёла ідзі ў стары цэнтр да храма на ўзгорку — гэта Свята-Сімяонаўская царква, другі, пасля вежы, арыенцір Камянца, бачны за кіламетры ад горада. Яе гісторыю вырашыла адна сустрэча.
Ад царквы прайдзі да сквера старога цэнтра, паміж забудовай мястэчка і вежай. Тут у 1990 годзе паставілі бронзавую кампазіцыю працы скульптара Аляксандра Лышчыка, ураджэнца Камянца.
Да вайны Камянец быў гандлёвым гарадком, дзе побач жылі беларусы, палякі і габрэі, і гэты квартал памятае ўсіх: вось былая гасцініца Арона Гальперна, вось дыхтоўны купецкі дом Ёселя Вігатова 1904 года — узор той самай «мястэчкавай эклектыкі», вось «Белый дом» каля 1900 года, дзе спачатку шумела карчма, а потым атабарыўся гандляр соллю.
Побач з вежай захавалася памяць не толькі пра будаўнікоў і князёў. На фасадзе раённай бібліятэкі ўсталяваны партрэт вучонага ў круглых акулярах.
Ад бібліятэкі прайдзі да былой сінагогі — наперадзе квартал, пра які маўчаць парадныя даведнікі. Тут, за два крокі ад вежы, стаяць сціплыя будынкі XIX стагоддзя: былая сінагога «Дер-Мейер» і былая габрэйская школа «Бейт-Мидраш».
Вось і яна. Без малога трыццаць метраў у вышыню (29,4 метра да верху зубцоў), трынаццаць з паловай метраў у папярочніку, сцены таўшчынёй два з паловай метра, пяць ярусаў, злучаных лесвіцамі ўнутры кладкі.
Калі час дазваляе — зайдзі ўнутр. З 1960 года ў вежы працуе музей, філіял Брэсцкага абласнога краязнаўчага: пяць ярусаў экспазіцыі пра сярэднявечны Камянец і пра тое, як будавалі і абложвалі такія вежы, а наверсе — аглядная пляцоўка, куды падымаюцца ў суправаджэнні супрацоўніка.
Гадзіны працы: Летні рэжым: аў–нд 11:00–19:00 (каса да 18:30); выхадны — панядзелак. Узімку гадзіны скарачаюцца — звярайцеся з сайтам музея
Ля плошчы перад вежай ёсць яшчэ адна нагода спыніцца — вялікі партрэт на тарцы будынка. Дзяўчына ў хустцы займае амаль усю сцяну, і яе твар відаць здалёк.
Ад насценнага малюнка прайдзі да берага, пакідаючы вежу за спінай. Рака Лясная абгінае падножжа ўзгорка з вежай: менавіта гэты высокі бераг над вадой і выбраў калісьці Алекса для новага горада, і менавіта за гэтую раку, калі верыць легендзе, пайшлі волаты, скончыўшы будоўлю.