Miejski quest Metravel
Miasto Wyborg: bezpłatna trasa piesza „Quest po Wyborgu: fiński Viipuri — od północnej secesji do Aalto” wzdłuż zabytków. 10 punktów. Około 2 godz. Zadania i
Większość gości Wyborga idzie prosto do zamku i na Stare Miasto, a ta trasa prowadzi w inną stronę — tam, gdzie za zrównanymi z ziemią wałami obronnymi wyrosło zupełnie inne miasto.
W latach 1860-tych dawne umocnienia Kamiennego Miasta i Rogatej Twierdzy rozebrano, w ich miejscu założono bulwary i park-esplanadę oraz wytyczono nowe, szerokie ulice. A potem w zaledwie trzy dekady, od początku XX wieku do końca lat 1930-tych, wyrósł tu fiński Viipuri: banki i kantory, kamienice czynszowe z wieżyczkami, muzeum sztuki na bastionie, biblioteka młodego Alvara Aalto. Na fasadach północnej secesji żyją kamienne zwierzęta i ptaki, a w parku stoją brązowe figury fińskich rzeźbiarzy — każda ma własną historię.
To także miasto wielu języków. Tę samą ulicę Szwedzi, Finowie i Rosjanie nazywali każdy po swojemu, a napisy na fasadach do dziś bywają dwujęzyczne — po drodze nauczysz się czytać je jak wskazówki.
Trasa jest piesza, ma około dwóch kilometrów i nie wymaga powrotów: dziesięć punktów, z których jeden to postój do wyboru. Prawie wszystkie zadania wykonuje się na zewnątrz, przez cały rok. Zaczynamy przy czerwonym ceglanym banku na rogu Rynku, tam, gdzie zaczyna się aleja Lenina.
Punkty trasy po kolei — co to za miejsca i dlaczego są ciekawe. Zadania i odpowiedzi zostają w samym queście.
Czerwony ceglany budynek na rogu Rynku to dawny wyborski oddział Banku Finlandii, ukończony wiosną 1910 roku według projektu profesora Gustafa Nyströma. Ostry granitowy szczyt, wzorzysty mur i terakotowe naczółki nad oknami, gdzie pulchne putta trzymają herby, upodabniają bank raczej do hanzeatyckiego domu kupieckiego niż do sejfu.
Przy luterańskiej katedrze Piotra i Pawła na granitowym cokole stoi brązowe popiersie człowieka w berecie i futrzanym kołnierzu — Mikaela Agricoli, którego w Finlandii nazywa się ojcem pisanego języka fińskiego. Jako chłopca wysłano go do łacińskiej szkoły w Wyborgu, a potem słuchał samego Lutra w Wittenberdze.
Na starym bastionie Panzerlax stoi biały budynek z wysokim portalem bez jednej kolumny — dawne Muzeum Sztuki i szkoła artystyczna Wyborga, zbudowane według projektu Uno Ullberga i otwarte 12 października 1930 roku. Współcześni nazwali go «wyborskim akropolem»: gmach wzniesiony na bastionie twierdzy jak antyczna świątynia na skale.
Godziny otwarcia: codziennie 10:00–18:00, kasa do 17:20 · Bilet: 400 ₽ (obywatele Rosji i państw Eurazjatyckiej Unii Gospodarczej), emeryci 150 ₽, dzieci do 14 lat bezpłatnie
Zejdź z bastionu na róg alei Leningradzkiej: stoi tu czteropiętrowa kamienica czynszowa spółki akcyjnej «Pelikan», zbudowana w latach 1906–1907 w stylu północnej secesji. Chropowaty tynk typu «baranek», strome szczyty, wykusze i misterny ornament roślinny — język epoki, gdy fińscy architekci szukali własnego północnego stylu zamiast sprowadzanego klasycyzmu.
Po drugiej stronie drogi, naprzeciw domów alei, zaczyna się miejski park — dawna Esplanada, założona w latach 1860-tych na miejscu wałów i fos twierdzy; Finowie nazywali ją Espilä. Od XIX wieku w parku stała restauracja-pawilon, znana w fińskich czasach w całym kraju.
Godziny otwarcia: codziennie 12:00–24:00 · Bilet: wstęp wolny, płatność według menu restauracji
Kilka kroków od pawilonu na granitowym cokole kroczy brązowy nagi młodzieniec — «Leśny młodzieniec» rzeźbiarza Yrjö Liipoli, ustawiony w parku w 1932 roku. Jedną rękę ma wzniesioną w górę, jakby kogoś wołał, a drugą opuszczoną, trzyma w niej smycz: młodzieniec nie idzie sam.
Dalej aleją, tuż przy bibliotece, wita cię główny brązowy mieszkaniec parku — łoś fińskiego rzeźbiarza-animalisty Jussiego Mäntynena. Stoi na niskim granitowym cokole, z wysoko uniesioną głową o ciężkich łopatach rogów, jakby dopiero co wyszedł na skraj lasu i nasłuchiwał.
Biały budynek z oknami taśmowymi za łosiem to miejska biblioteka Alvara Aalto, jedyna jego budowla w Wyborgu i słynny zabytek funkcjonalizmu. Konkurs na jej projekt miasto ogłosiło w 1927 roku i wygrał go młody Aalto; bibliotekę budowano za pieniądze zapisane w testamencie przez Marię, wdowę po wyborskim kupcu Juho Lallukce.
Aleja Lenina wyprowadza na główny plac miasta, a jego nazwa, plac Czerwony, nie ma nic wspólnego z Moskwą: Szwedzi nazywali go Röda Brunns Torget, Finowie — Punaisenlähteentori, czyli plac Czerwonej Studni, od starej studni, która niegdyś tu stała. Czerwonym w dzisiejszym sensie stał się dopiero w czasach sowieckich, wtedy też pośrodku postawiono pomnik Lenina.
Ulicą Dworcową podejdź do dworca: trasa kończy się tam, gdzie większość gości Wyborga ją zaczyna. Przed dworcem stoi pamiątkowy znak ku czci miasta — ogromna stalowa litera W pod czarną koroną twierdzy, dzieło wyborskiego rzeźbiarza Wiktora Dimowa, ustawione w 2006 roku.
Ta trasa jest częścią miejskich questów Metravel. Poniżej — pozostałe questy w tym mieście i miasta z questami w pobliżu.