Miejski quest Metravel
Miasto Sofia: bezpłatna trasa piesza „Quest po Sofii: Serdika pod stopami” wzdłuż zabytków. 12 punktów. Około 2 godz. 20 min. Zadania i legendy - prosto ze
To miasto miało co najmniej cztery imiona. Trackie plemię Serdów dało mu pierwsze jeszcze przed naszą erą. Rzymianie po zdobyciu osady około 29 roku przed naszą erą zmienili ją w Serdikę, a według podania cesarz Konstantyn Wielki, objeżdżając imperium, mówił: „Serdika to mój Rzym”. Nie można potwierdzić słów dokumentami, to legenda chętnie powtarzana w Sofii — ale historycy potwierdzają, że Konstantyn tu bywał, a miasto rozkwitło za jego czasów.
W 447 roku Hunowie Attyli spalili Serdikę doszczętnie. Bizantyński cesarz Justynian odbudował ją i nazwał inaczej — Triadica. Trzy i pół wieku później, w 809 roku, miasto zdobył bułgarski chan Krum, a Słowianie przemianowali je na Sredec. Dopiero w XIV wieku pojawił się czwarty, ostatni wariant: Sofia. Dlaczego tak, dowiesz się na końcu trasy — nie z opowieści, lecz rozwiązania zagadki.
Epoki nie znikały bez śladu — ułożyły się warstwami w jednym kwartale starego centrum, przez który przejdziesz. Przez półtorej–dwie godziny spokojnego spaceru zobaczysz antyczny bruk pod szkłem pośrodku placu, jedyny czynny w mieście meczet z XVI wieku, synagogę z największym żyrandolem kraju, targ w neobizantyńskim stylu, cerkiew wrośniętą w ziemię, najstarszy gmach miasta — starszy od samego dzisiejszego imienia „Sofia” — i wreszcie sobór zaczęty z wdzięczności za wyzwolenie kraju.
Co robić: 1) Czytaj historię i zadanie w każdym punkcie. 2) Znajdź miejsce na mapie i podejdź do niego. 3) Rozejrzyj się i odpowiedz na pytanie.
Trasa jest piesza, ma około dwóch kilometrów i w całości mieści się w pieszym centrum. Zaczynamy przy ulicy Ekzarh Josif, pod synagogą z mauretańskimi łukami. Ruszamy!
Punkty trasy po kolei — co to za miejsca i dlaczego są ciekawe. Zadania i odpowiedzi zostają w samym queście.
Tutaj w odległości kilku przecznic stoją czynny meczet, synagoga i kilka cerkwi — mieszkańcy dumnie nazywają to miejsce „kwadratem tolerancji”. Zaczniemy od najmłodszego z tych gmachów pod względem wiary, choć nie wieku kamienia.
Od synagogi przejdź przecznicę na wschód, do bulwaru Marija Luiza — za dużymi łukowymi oknami kryje się główny kryty targ miasta. Gmach budowano w latach 1909–1911 według projektu Nauma Torbowa, podobno jego najlepszej pracy: neorenesans z nutami neobizantyńskimi i neobarokowymi, ponad trzy tysiące metrów kwadratowych pod jednym dachem.
Naprzeciw targu, za bulwarem, stoi niski ceglany budynek z jednym minaretem. To meczet Bania Baszi, zbudowany w 1566 roku — za autora uznaje się Mimara Sinana, głównego architekta Imperium Osmańskiego (dokumentów potwierdzających jest mało, lecz tradycja pewnie przypisuje mu gmach).
Od meczetu przejdź na sąsiedni plac — stoi tam znacznie strojniejszy budynek, cały w kolorowych płytkach ceramicznych. To dawne Centralne Łaźnie Mineralne zbudowane w latach 1906–1913 według projektu Bułgara Petka Momcziłowa i znanego już Friedricha Grünangera.
Godziny otwarcia: Wt.–niedz. 10:00–18:00, w poniedziałki nieczynne. · Bilet: 9,78 lewa (około 5 €) normalny; 3,91 lewa (około 2 €) ulgowy (uczniowie 7–18 lat, studenci, emeryci); dzieci do 7 lat bezpłatnie. W każdy pierwszy czwartek miesiąca — wstęp bezpłatny.
Od łaźni zejdź ku placowi Nezawisimost — w przejściu przy stacji metra Serdika kryje się jedna z najmniejszych i najbardziej niezwykłych cerkwi Sofii. Zbudowano ją w XVI wieku w miejscu starszej budowli i nazwano od świętej Petki Tyrnowskiej, patronki cechu siodlarzy i rymarzy („samardżii” to mistrzowie siodeł, stąd druga część nazwy).
Kilka kroków i jesteś na placu Nezawisimost między rządem, domem towarowym CUM a hotelem Sheraton. Pod stopami jest nie tylko bruk: w latach 2010–2012 podczas budowy drugiej linii metra robotnicy trafili na prawdziwy antyczny kwartał i postanowili pokazać go ludziom, zamiast zakopywać.
Kilkadziesiąt metrów dalej, przy początku bulwaru Witosza, na wysokim cokole stoi złocista kobieta — osobna historia o tym, jak trudno rozplątać imiona. Do 1990 roku na tym samym cokole był pomnik Lenina.
Przejdź przez łuk w głąb kwartału, gdzie za hotelem i prezydenturą kryje się dziedziniec — wśród odsłoniętych rzymskich ruin stoi masywny ceglany budynek. To cerkiew Świętego Jerzego, najstarszy zachowany gmach Sofii.
Wyjdź na bulwar Car Oswoboditeł i idź na wschód — po około dziesięciu minutach po prawej zobaczysz małą, lecz niezwykle strojną cerkiew w rosyjskim stylu, jak przeniesioną z Moskwy XVII wieku. Zbudowano ją w latach 1907–1914 według projektu Michaiła Preobrażenskiego dla rosyjskiej wspólnoty dyplomatycznej — stąd wielobarwne kafle, ozdobne obramienia, wszystko jak w Moskwie przed Piotrem Wielkim.
Idź dalej na wschód i południe — po kilku minutach pojawi się niski kościół znacznie skromniejszy od wszystkiego dotychczas. Nie mijaj go: to najważniejszy budynek trasy.
Ostatnie kroki trasy i przed tobą główna świątynia kraju, jeden z największych prawosławnych soborów Bałkanów. Zaczęto ją budować z wdzięczności rosyjskim i sojuszniczym żołnierzom poległym w wojnie 1877–1878, która wyzwoliła Bułgarię spod osmańskiego panowania.
Punkt dla chętnych — wejście do krypty jest po północnej stronie soboru, oddzielnie od głównego wejścia. W półmrocznych sklepionych salach jest kolekcja bułgarskich ikon i malarstwa kościelnego X–XIX wieku, według niektórych ocen jedna z największych prawosławnych kolekcji Europy: prace z Nesebyru, Banska, Tyrnowa i innych szkół ikonopisarskich.
Godziny otwarcia: Wt.–niedz. 10:00–18:00 (kasa do 17:30); poniedziałki i święta urzędowe — nieczynne. · Bilet: 8 lewów normalny; 4 lewy ulgowy (uczniowie, studenci, emeryci); w czwartki 3 lewy; bilet rodzinny (2 dorosłych + dzieci do 18) — 14 lewów.
Ta trasa jest częścią miejskich questów Metravel. Poniżej — pozostałe questy w tym mieście i miasta z questami w pobliżu.