Przejdź do głównej treści
Przejdź do nawigacji

Miejski quest MeTravel

Warszawa: Biała Dama i podania Nowego Miasta

Warszawa: bezpłatna gra miejska „Biała Dama i podania Nowego Miasta” — trasa piesza po zabytkach. Przejdź samodzielnie w dowolny dzień, bez zapisów. 10 punktów.

Warszawa: Biała Dama i podania Nowego Miasta

W Warszawie jest podanie, które poeta Artur Oppman spisał wierszem w książce „Legendy warszawskie” (wydanie z 1925 roku). W Zamku Królewskim, mówi ono, mieszka Biała Dama. Po raz pierwszy ukazuje się królowi Stanisławowi Augustowi jesienią 1794 roku, w noc, gdy armaty biją w Pragę: cała w bieli, ze szkarłatną raną na piersi, patrzy z wyrzutem na słabego króla i szepcze, że kraj tonie we krwi. Drugi raz Dama pojawia się w 1920 roku, gdy wojsko wraca do stolicy ze zwycięstwem: stoi w oknie zamku i błogosławi pułki. Dama przychodzi w godzinie nieszczęścia i w godzinie odrodzenia. To nie starodawne ludowe wierzenie, lecz poetycka legenda, i opowiadać ją trzeba uczciwie — jako podanie poety.

Oppman urodził się w Warszawie w 1867 roku, całe życie włóczył się po Starym Mieście i zbierał miejskie podania. Książkę zaczyna od sceny przy piecu: zimowy wieczór, zadymka stuka w okna, wnuki proszą dziadka, by opowiedział „o Warszawie” — i dziadek wspomina pieśń syreny nad Wisłą, podziemia bazyliszka, Damę płaczącą w zamku.

Dziś przejdziesz północnym skrajem Starego Miasta i przez Barbakan — na Nowe Miasto, niegdyś osobne miasto Nowa Warszawa. Turystów jest tu mniej, a cieni więcej: miejsce kaźni przy murze miejskim, ślub roku zarazy, mnich, który wynosił świętość z płonącego Kijowa, probówki świecące w ciemności, kamienni strażnicy z amuletem, rozbójnicy ze świecą z trupiego łoju i śnieg, który spadł w lipcu. Jedne karty to legendy, inne to historia udokumentowana; co jest czym, będzie powiedziane wprost.

Trasa — około kilometra, dziesięć punktów, półtorej godziny niespiesznym krokiem, w połowie drogi można się ogrzać gorącą czekoladą. Najlepiej iść o zmierzchu, gdy zapalają się latarnie: wszystkie punkty leżą przy oświetlonych ulicach i placach. Do kościołów wchodź cicho, a w czasie nabożeństwa patrz tylko od wejścia.

Początek — przy pomniku Jana Kilińskiego na ulicy Podwale, tam, gdzie do murów miejskich dochodzi ulica Piekarska.

  • Miasto: Warszawa
  • Trasa: 10 punktów
  • Czas: około 1 godz. 30 min
  • Start: Warszawa, Stare Miasto i Nowe Miasto
  • Format: samodzielnie, w dowolny dzień, bez zapisów

Co jest na trasie

Punkty trasy po kolei — co to za miejsca i dlaczego są ciekawe. Zadania i odpowiedzi zostają w samym queście.

  • Szewc przy Piekiełku — Pomnik Jana Kilińskiego, róg ul. Podwale i ul. Piekarska

    Brązowy człowiek w długim kaftanie, który rzucił się naprzód z uniesioną prawą ręką, to Jan Kiliński, warszawski szewc. Pomnik dłuta Stanisława Jackowskiego stoi na wysokim granitowym cokole przy starych murach miejskich, u wylotu ulicy Piekarskiej na Podwale.

  • Ślub roku zarazy — Kościół św. Ducha (paulinów), róg ul. Długiej i Frety

    Zaraz za Barbakanem, na rogu Długiej i Frety, stoi jasny barokowy kościół św. Ducha; przy jego głównym wejściu, między dwiema starymi latarniami, na rzeźbionym cokole wznosi się figura Matki Bożej.

  • Mnich z płonącego Kijowa — Kościół św. Jacka, ul. Freta 8/10

    Nieco dalej na Frecie, po prawej ręce, ciągnie się surowa jasna fasada kościoła św. Jacka, a obok stoi osobna dzwonnica i klasztor dominikanów.

  • Dom świecących probówek — Ul. Freta 16 — dom z tabliczką na fasadzie

    Przez ulicę i kawałek dalej, na białej fasadzie domu numer 16 przy Frecie, wisi kamienna tabliczka z wykutymi literami. W tym domu 7 listopada 1867 roku urodziła się Maria Skłodowska, przyszła Maria Curie, dwukrotna laureatka Nagrody Nobla; dziś w odbudowanej po wojnie kamienicy działa jej muzeum.

    Godziny otwarcia: wt–pt 12:00–18:00, sb–nd 11:00–18:00, pn zamknięte; ostatnie wejście 30 minut przed zamknięciem; 1 listopada zamknięte · Bilet: 17 PLN, ulgowy 10 PLN; we wtorki wstęp dla zwiedzających indywidualnych bezpłatny

  • Gorąca czekolada u Wedla (wedle chęci) — Pijalnia Czekolady E. Wedel, ul. Freta 13/15

    Naprzeciw domu Curie, na Frecie 13/15, świecą okna pijalni czekolady E. Wedel. To stara warszawska marka czekolady, i pije się tu gęstą gorącą czekoladę, a nie kakao z torebki.

    Godziny otwarcia: pn–sb 11:00–22:00, nd 10:00–22:00

  • Herb Nowej Warszawy — Rynek Nowego Miasta, żeliwna kolumna w południowej części placu

    Freta wyprowadza na obszerny, lekko pochyły plac — Rynek Nowego Miasta, a w jego południowej części stoi ciemna żeliwna kolumna wodociągowa ze skręconymi prętami po bokach. Kolumna jest z XIX wieku, a na jej czubku, nad kulą, połyskuje mała złocona grupa rzeźbiarska: dziewczyna i zwierzę, stary herb Nowego Miasta.

  • Kamienni strażnicy z tarczami — Kamienne niedźwiedzie przy ławkach na południowym krańcu Rynku Nowego Miasta

    Wzdłuż południowego krańca placu ciągnie się niski kamienny murek z ławkami, a przy jego końcach siedzą na tylnych łapach dwa jasne kamienne niedźwiedzie. Każdy przyciska do piersi tarczę, a na tarczy wycięta jest ludzka twarz w obramieniu dziwnych wijących się kosmyków.

  • Ślub królowej i kamienna czaszka — Kościół św. Kazimierza (sakramentek), Rynek Nowego Miasta 2

    Po wschodniej stronie placu stoi śnieżnobiały kościół pod zieloną kopułą — kościół św. Kazimierza przy klasztorze sióstr sakramentek.

  • Śnieg w lipcu — Kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny, ul. Przyrynek 2

    Uliczka Przyrynek prowadzi do najstarszej świątyni Nowego Miasta — gotyckiego kościoła Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny z czerwonej cegły, z potężną kwadratową dzwonnicą. Przed nim, za kutym ogrodzeniem, między dwiema starymi latarniami, na wysokim cokole stoi biała figura Matki Bożej.

  • Nad Wisłą — Pomnik Marii Skłodowskiej-Curie na krawędzi skarpy, koniec ul. Kościelnej

    Na krawędzi skarpy, tam, gdzie ulica Kościelna urywa się nad Wisłą, stoi brązowa Maria Skłodowska-Curie. Smukła postać stoi twarzą do Wisły i trzyma w uniesionej ręce ażurowy sześcian z pierścieniami orbit — model atomu tego pierwiastka, który nazwała na cześć Polski.

Dokąd dalej

Ta trasa jest częścią miejskich questów MeTravel. Poniżej — pozostałe questy w tym mieście i miasta z questami w pobliżu.

Questy w sąsiednich miastach

Podróże: Warszawa

Artykuły podróżników o tym mieście pomogą uzupełnić spacer.