Перайсці да асноўнага змесціва
Перайсці да навігацыі

Гарадскі квэст MeTravel

Квэст па Сентэндрэ: горад сербскіх званіц і мастакоў

Сентэндрэ: бясплатны пешы маршрут «Квэст па Сентэндрэ: горад сербскіх званіц і мастакоў» па славутасцях. Праходзьце самі ў любы дзень, без запісу. 11 кропак.

Квэст па Сентэндрэ: горад сербскіх званіц і мастакоў

Позняй восенню 1690 года ў маленькі гарадок на Дунаі, за дваццаць кіламетраў вышэй ад Буды, прыйшлі бежанцы. Гэта былі сербы: ратуючыся ад асманскага войска, некалькі тысяч чалавек на чале з патрыярхам Арсеніем III Чарноевічам сышлі з Балканаў пад абарону Габсбургаў — гісторыкі называюць гэта Вялікім перасяленнем. З сабой неслі не толькі клункі і абразы: манахі манастыра Раваніца везлі мошчы князя Лазара, героя Косаўскай бітвы.

Перасяленцы засталіся надоўга. Кожная грамада — белградская, пажаравацкая, чыправацкая, гарбары з Босніі — будавала свой квартал і сваю царкву, купцы багацелі на віне і гандлі, і за сто гадоў гарадок ператварыўся ў Светі-Андрэй, як называлі яго сербы, — горад, над дахамі якога ўздымаюцца праваслаўныя званіцы. А ў XX стагоддзі, калі большасць сербскіх сем’яў ужо з’ехала, у апусцелыя завулкі прыйшлі мастакі і зрабілі Сентэндрэ сваёй майстэрняй.

Па дарозе будуць крыж, пад якім, паводле падання, ляжыць чалавек уніз галавой, каменная пліта з літарамі мовы, на якой тут даўно ніхто не гаворыць, рэльеф, зроблены за сорак з лішнім гадоў да адкрыцця музея, лангаш у завулку-лесвіцы, вынаходнік, пра якога памятае адна каменная дошка, і бронзавы мастак каля Дуная.

Маршрут — каля паўтара кіламетра па прамой, з пад’ёмам на Храмавы ўзгорак, на дзве–дзве з паловай гадзіны з прыпынкамі. З Будапешта зручна ехаць прыгараднай электрычкай HÉV (лінія H5) да канцавой «Szentendre»: адтуль хвілін дзесяць пешшу па вуліцы Кошута, міма Пажаравацкай царквы каля ручая Бюкёш, да першай кропкі. Адказваць трэба на тое, што відаць на месцы; у сярэдзіне дарогі — адпачынак па жаданні.

  • Горад: Сентэндрэ
  • Маршрут: 11 кропак
  • Час: прыкладна 2 ч 30 мін
  • Старт: Сентэндрэ (Szentendre), Стары горад
  • Фармат: самастойна, у любы дзень, без запісу

Што на маршруце

Кропкі маршруту па парадку — што гэта за мясціны і чым яны цікавыя. Заданні і адказы застаюцца ў самім квэсце.

  • Касцёл Пятра і Паўла — храм, які змяніў гаспадароў — Касцёл Пятра і Паўла (Péter-Pál templom), бюст Якава Ігнятовіча каля агароджы

    Невялікі барочны касцёл з адной званіцай стаіць за два крокі ад пешаходнай вуліцы Думча Енё: яго пабудавалі каля 1751 года на месцы драўлянай царквы перасяленцы з Чыпраўцаў, і амаль два стагоддзі ён называўся Чыправачкай. Каля агароджы на пастаменце з чырвонага граніту — бронзавы бюст барадатага чалавека: гэта пісьменнік Якаў Ігнятовіч, ураджэнец Сентэндрэ.

  • Галоўная плошча — крыж купцоў — Галоўная плошча (Fő tér), крыж за каванай агароджай у цэнтры плошчы

    Галоўную плошчу Сентэндрэ абступаюць купецкія дамы XVIII стагоддзя, а пасярэдзіне, за каванай кратай у стылі позняга ракако, уздымаецца крыж на трохгранным слупе з чырвонага мармуру. Крыж паставіла Сербскае прывілеяванае гандлёвае таварыства Сентэндрэ — саюз найбагацейшых купцоў горада, заснаваны яшчэ ў 1698 годзе і які праіснаваў амаль паўтара стагоддзя.

  • Дабравешчанская царква — храм на рагу плошчы — Дабравешчанская царква (Blagovesztyenszka szerb ortodox templom), паўднёвы бакавы ўваход каля рага Галоўнай плошчы

    Дабравешчанская царква стаіць проста на рагу Галоўнай плошчы, у адным шэрагу з суседнімі дамамі, без агароджы і царкоўнага двара — рэдкасць для сербскіх храмаў Сентэндрэ, якія звычайна хаваюцца за сценамі. Над бакавым уваходам захавалася выцвілая фрэска са святымі Канстанцінам і Аленай, а побач з дзвярыма ў сцяну ўмуравана пліта з чырвонага мармуру з крыжам і надпісам.

    Гадзіны працы: у гадзіны працы Сербскага царкоўнага музея: май–верасень аўт–нд 10:00–18:00, кастрычнік–красавік аўт–нд 10:00–16:00, у студзені–лютым толькі пт–нд · Білет: агульны білет у царкву і музей — 1400 HUF, ільготны (школьнікі, студэнты, пенсіянеры) — 900 HUF

  • Музей Маргіт Ковач — гліна, якая расказвае казкі — Музей керамікі Маргіт Ковач (Kovács Margit Kerámiamúzeum), брама на Vastagh György utca 1

    Аднапавярховы вуглавы дом з арачнай каменнай брамай і каванымі кратамі на вокнах пабудавалі каля 1759 года: спачатку тут быў саляны склад, потым купецкі дом. З 1973 года ў ім жыве збор Маргіт Ковач, самай вядомай венгерскай мастачкі па кераміцы XX стагоддзя, а каля брамы вісіць невялікі тэракотавы рэльеф яе працы.

    Гадзіны працы: штодня 10:00–18:00 · Білет: дарослы 1500 HUF, ільготны 750 HUF (паводле турыстычнага сайта Сентэндрэ, удакладняй у касе)

  • Лангаш на лесвіцы (па жаданні) — Лангашная «Аламлангаш» (Álomlángos Szentendre), завулак-лесвіца Váralja lépcső

    Вузкі завулак-лесвіца Варалья падымаецца ад Галоўнай плошчы да Храмавага ўзгорка паміж сценамі старых дамоў, і назва ў яго сумленная: па-венгерску яна значыць «лесвіца пад крэпасцю». Пасярэдзіне пад’ёму хаваецца малюсенькая лангашная «Аламлангаш» — «Лангаш мары», каля акенца якой у сезон нярэдка выбудоўваецца чарга.

    Гадзіны працы: штодня 11:00–18:00, сезон прыкладна з 15 сакавіка па 15 лістапада

  • Храмавы ўзгорак — дахі зверху — Храмавы ўзгорак, касцёл Яна Хрысціцеля (Keresztelő Szent János-templom), паўднёва-заходні кут званіцы

    Храмавы ўзгорак падымаецца проста над Галоўнай плошчай, і з яго каменнай агароджы відаць чарапічныя дахі, званіцы сербскіх цэркваў і палоску Дуная за імі. На вяршыні стаіць каталіцкі касцёл Яна Хрысціцеля, найстарэйшы будынак Сентэндрэ, і яго сцены дагэтуль трымаюць гатычныя контрфорсы — каменныя выступы-падпоркі.

  • Белградскі сабор — сербская кафедра за сцяной — Вуліца Алкотмань (Alkotmány utca 7), сцяна каля агароджы Белградскага сабора

    Найбольшы сербскі храм Сентэндрэ схаваны за высокай каменнай сцяной у цяністым садзе, і з вуліцы відаць толькі яго званіцу. Сабор Успення Багародзіцы ўсе называюць Белградскім, бо гэтую грамаду заснавалі перасяленцы з Белграда, якія прыйшлі сюды ў 1690 годзе.

    Гадзіны працы: сабор адкрыты для турыстаў з 1 сакавіка па 30 кастрычніка, пт–нд 10:00–16:00; у астатні час — толькі на службы · Білет: уваход у сабор — 500 HUF

  • Плошча цара Лазара — сем гадоў святыні — Плошча цара Лазара (Lázár cár tér), крыж на калоне каля набярэжнай Дуная

    З Храмавага ўзгорка да ракі спускаюцца стромкія завулкі з прыступкамі, і адзін з іх выводзіць на маленькую плошчу каля набярэжнай, дзе на каменнай калоне з разной капітэллю стаіць просты жалезны крыж.

  • Праабражэнская царква — квартал гарбароў — Плошча Вуічыча (Vujicsics Tihamér tér), фантан каля Праабражэнскай царквы, Bogdányi utca 42

    Праабражэнская царква стаіць за каменнай агароджай ля падножжа ўзгорка, а перад яе брамай на маленькай плошчы б’е фантан з высокай каменнай калонай. Над брамай агароджы ў каменнай раме вісіць абраз Хрыста, а чаша фантана калісьці была сербскай купеллю для хрышчэння.

  • Крыж святога Урбана — абярэг ад замаразкаў — Крыж вінаробаў, ён жа крыж святога Урбана (Szőlősgazdák keresztje), ніша ў сцяне на рагу Dézsma utca і Ady Endre út

    У нішы старой каменнай сцяны, за нізкай кратай, стаіць каменная калона без капітэлі, увянчаная ажурным каваным крыжам з дзвюма перакладзінамі. Гэты крыж лічаць найстарэйшым прыдарожным распяццем Сентэндрэ, а ствол калоны ад асновы да верху абвівае разная вінаградная лаза з цяжкімі гронкамі.

  • Парк Чобеля — мастак на лаўцы — Бронзавая статуя Белы Чобеля (Czóbel Béla) у парку Чобеля, рог Ady Endre út і набярэжнай Дуная

    У невялікім парку каля Дуная, на месцы былой майстэрні, на лаўцы сядзіць бронзавы стары ў мехаватай вопратцы і задумліва глядзіць перад сабой. Гэта жывапісец Бела Чобель: фігуру ў 1977 годзе, праз год пасля яго смерці, стварыў скульптар Імрэ Варга.

Куды далей

Гэты маршрут — частка гарадскіх квэстаў MeTravel. Ніжэй — астатнія квэсты гэтага горада і гарады з квэстамі побач.

Квэсты ў суседніх гарадах

Падарожжы: Сентэндрэ

Артыкулы падарожнікаў пра гэты горад дапамогуць дапоўніць прагулку.